دسترسی به اینترنت لازم است اما كافی نیست. وقتی دسترسی به اینترنت ایجاد می‌شود، ما از ریخته‌های دیگران استفاده می‌كنیم. بسیاری از این سایتهایی كه هم اكنون در دسترس افراد جامعه قرار دارد سایتهای مخربی هستند چه از نظر سیاسی، مذهبی و یا اخلاقی. بنابراین در كنار توسعه‌ی شبكه باید حضورمان را در این بستر پررنگ كنیم. از همین رو با هماهنگیهایی كه انجام شد، قدمهای موثری در زمینه فیلترینگ برداشته شد. من نمی‌خواهم وارد بحث فیلترینگ شوم، چون بحث پیش‌پا افتاده‌ای است و دنیا به این موضوع رسیده كه باید فیلترینگ صورت گیرد و اگر زمانی بحث حقوق بشر مطرح می‌شود، همه داستان است. تمامی انسانها نیز خود را فیلتر می‌كنند و در مملكت ما نیز قدمهای خوبی در این زمینه برداشته شده است.

موضوع اینترانت ملی گام موثری است كه بتوانیم جامعه را ایمن‌سازی و از آسیبهای جدی اینترنت حفظ كنیم ضمن اینكه در این میان هزینه‌‌ها نیز تعدیل خواهد شد.

... راه‌اندازی ایران‌سیما یكی از گامهای اساسی است كه در جهت تولید محتوا برداشته شده است ...

سازمان صدا و سیما می‌تواند ساكت بنشیند و یكی گوشی تولید كند و بعد بگوید مسئولیت انتقال صدا و تصویر با من است و من این سرویس را ارائه خواهم داد، ...، اگر از چند جهت به این موضوع نگاه كنیم، تولید گوشی تلفن همراه یكی از وظایف ماست. اگرنه چرا نرفتیم در صنعت یخچال‌سازی سرمایه‌‌گذاری كنیم! ...

در این صفحه می‌توانید متن کامل مصاحبه‌ی مدیر کاملاً خصوصی ِ :mrgreen: سروش رسانه را با عصر ارتباط مطالعه کنید.

از طرف دیگر تولید چنین بانکی نیاز به حجم بالایی از کار نیروی انسانی برای جمع‌آوری، دسته‌بندی، ورود و تضمین صحت اطلاعات دارد که انجام آن از عهده‌ی اشخاص و حتی شرکتهای خصوصیی که ممکن است از تولید چنین بانکی سود ببرند خارج است. حتی اگر شرکتی هم چنین بانکی را تولید کند، مطمئناً به واسطه‌ی انگیزه‌های مالی از عرضه‌ی باز، عمومی و رایگان این محصول خودداری خواهد کرد.

این کار، کاری است که به نظر من باید توسط دولت انجام شود و محصول نهایی نیز به صورت رایگان و با ساختار باز در اختیار عموم قرار گیرد. حتی به نظر من دولت موظف است این کار را برای سایر زبانهای خاص محدوده‌ی جغرافیایی کشور نیز با اولویت‌بندی مناسب به انجام برساند که البته بعید است حتی برای زبان فارسیش هم کسی به این زودیها به فکر بیفتد.

بد نیست نهادهای دولتی ِ مرتبط با فناوری اطلاعات، به جای جنبه‌ی ملی بخشیدن به طرحهایی که از اساس در مورد آنها بحث و سؤال وجود دارد (سیستم عامل ملی، کامپیوتر ملی و مانند آنها) به فکرها و ایده‌هایی بپردازند که انجام هر چه زودترشان برای حفظ و تقویت بنیانهای ملی کشور (که زبان یکی از مهم‌ترین آنهاست) ضروری است.

طرح بومی‌سازی لینوکس همزمان با دوره‌ی اوج نهادینه شدن فرایند اتوماسیون ادرای در سازمانهای دولتی ارائه و اجرا شده. در این دوره تعداد زیادی از سازمانهای دولتی مجموعه‌ی بزرگ و متنوعی از نرم‌افزارها را خریداری کردند و سفارش دادند. فکر نمی‌کنم آمار قابل اعتمادی در این زمینه در کشور موجود باشد ولی تصور نمی‌کنم درصد قابل توجهی از این نرم‌افزارها مبتنی بر سکوهای غیرویندوزی و به ویژه بازمتن باشند (درصدی از این نرم‌افزارها مبتنی بر وب هستند و از این رو به صورت اسمی تنها نیاز به امکانات طرف سرور دارند. اما حتی در میان این گروه هم مجموعه‌ی بزرگی مبتنی بر امکانات سرورهای ویندوز هستند [ASP، ASP.NET، Microsoft SQL Server, ...] و البته این دسته به همراه دسته‌ی دیگری که با تکیه بر امکانات سرورهای غیرویندوزی تهیه شده‌اند اغلب نیاز به بازبینی مجدد طراحی رابطهای طرف کاربر دارند چون با مرورگرهای بازمتن سازگاری ندارند. از طرف دیگر حتی بخش قابل توجهی از آن دسته را که مبتنی بر سرورهای ویندوزی نیستند نرم‌افزارهایی تشکیل می‌دهند که مبتنی بر سکوهای Oracle و J2EE هستند که جدا از بازمتن نبودن جزء سکوهای گرانی محسوب می‌شوند که خرید آنها استراتژی جلوگیری از خروج سرمایه به ازای نرم‌افزار را برای بسیاری از سازمانهای دولتی بدل به یک شوخی تلخ و نماد طرحهای شکست خورده‌ی مجموعه‌ی مدیریتی فناوری اطلاعات کشور خواهد نمود). از طرف دیگر فعالیتهای دولت برای بالا بردن قابلیتهای کارمندان در زمینه‌ی فناوری اطلاعات که در قالب آموزشهای ICDL انجام شده و می‌شود به طور خاص مجموعه نرم‌افزارهایی را پوشش می‌دهد که در صورت عزم جدی دولت برای نهادینه کردن طرح سیستم عامل ملی می‌بایست از ادارات دولتی جمع‌آوری شوند. هر چند کپی‌های بازمتن این نرم‌افزارها تقریباً همان رابط کاربری را ارائه می‌کنند ولی این امر مطمئناً توجیهی بر عدم نیاز به آموزش مجدد کارکنان نخواهد بود و این باعث صرف هزینه‌های مجدد دیگری می‌شود که البته در برابر هزینه‌های مجدد نوع اول ناچیز خواهد بود.

اگر قرار بوده این طرح واقعاً و به صورت جدی بیاید و در تمام ادارات و سازمانهای دولتی نهادینه شود به نظرم باید ترتیبی داده می‌شد که پیش از آغاز کار بر روی بومی‌سازی لینوکس و نرم‌افزارهای مرتبط امکان سفارش یا خرید هر گونه نرم‌افزار مبتنی بر سیستم عاملی غیرلینوکس یا سکوهای هزینه‌بر از سازمانهای دولتی به صورت جدی سلب می‌شد تا این سازمانها مجبور باشند از مجریان طرحهایشان بخواهند نرم‌افزارهای سفارشی را مطابق با استانداردهای سکوهای بازمتن ارائه دهند. حتی می‌شد این فاز را بهتر اجرا کرد و سازمانهای دولتی را مکلف نمود مجموعه نرم‌افزارهای موجود خود را تا مهلت تعیین شده با استانداردهای تعیین شده سازگار نمایند. مطمئناً نبود یک رابط بومی برای لینوکس نمی‌توانست مانعی جدی در این راه باشد چرا که خانواده‌ی ویندوز هم اغلب با رابط غیربومی در سازمانها استفاده می‌شده و می‌شود و همان کاربرانی که به هر طریقی روش کار با سیستمهای مبتنی بر ویندوز را آموخته بودند در برخورد با سیستمهای غیرویندوزی نیز گیرم با مشکلات احتمالی ِ بیشتر، به مرور زمان، گلیمشان را از آب بیرون می‌کشیدند.

مسأله‌ی مهم دیگری که البته احتمالاً منحصر به ایران نیست آن است که لینوکس حداقل در شرایط فعلی بعید است بتواند راهی به درون خانه‌های کاربران غیرمتخصص پیدا کند. کاربرانی که کامپیوترهایشان برای بازی، سرگرمی یا حداکثر وبگردی آسان خریداری شده و بعید است تحمل آن را داشته باشند که کامپیوترهای گرانقیمتشان از اجرای فلان بازی جدید وسوسه‌برانگیز موجود در بازار یا بهمان نرم‌افزار تحت ویندوزی که همه از آن تعریف می‌کنند عاجز باشد (به عنوان توضیح بد نیست عنوان کنم که راهکارهای مبتنی بر شبیه‌سازی محیط ویندوز که در قالب نرم‌افزار Wine ارائه می‌شود تا آنجایی که من با تکیه بر تجربه‌های گذشته‌ام اطلاع دارم نیاز به وجود یک سیستم کامل نصب شده‌ی ویندوز در کنار سیستم لینوکس یا حداقل دسترسی به کتابخانه‌های پویای مورد نیاز -که رایگان نیستند- دارند و در شکل جدیدتر آن در قالب سیستم عامل لین اسپایر نیز همانند ویندوز به صورت غیر رایگان ارائه می‌شوند). از این رو برای کارمندان اداراتی که احتمالاً سکوی مورد استفاده در محل کارشان سیستم عامل و نرم‌افزارهای ملی خواهد بود نوعی دوگانگی به وجود خواهد آمد. احتمالاً این دسته از کاربران حتی در صورت تسلط بر سیستم مورد استفاده در محل کارشان از رفع مشکلات کامپیوتر خانگیشان عاجز خواهند بود و این عجز می‌تواند نوعی عدم علاقه به سکوهای بازمتن تحمیلی را به وجود آورد و مانع دیگری برای نفوذ این سیستمها به خانه‌ها تلقی گردد (خانه‌هایی که حریم خصوصی افراد تلقی خواهند شد و کسی اجازه نخواهد داشت تحقیق کند و ببیند نرم‌افزارهای نصب شده بر روی کامپیوترهای موجود در آن حریم به صورت قانونی خریداری شده‌اند یا نه و این مطمئناً امکان استفاده از نرم‌افزارهای بدون مجوز را در خانه آسان‌تر از آنی خواهد کرد که گرانی نرم‌افزار مانعی در جهت حضور آن در خانه‌ها باشد).

طرحهای نادرست و هزینه‌های کلانِ اغلب بدون حساب و کتاب موجبات هدر رفتن سرمایه‌های ملی را در قالب طرحهایی که بیشتر زاییده‌ی هوسهای زودگذر و آرزوهای دور و دراز مسئولین غیرمتخصص هستند فراهم آورده. مطمئناً بسیاری از آن آقایان ِ طراح برای پولی که از جیب خودشان نمی‌رود دل نخواهند سوزاند و بعید نیست دستاوردهای طرحهای اجرا شده را بعد از آن متوجه شدند نهادینه شدنشان به سختی امکانپذیر است کاملاً کنار بگذارند یا به گونه‌ای غیرمسئولانه‌تر با صرف هزینه‌های کلان دیگر سعی در برطرف نمودن مشکلاتی نمایند که مرور زمان نشان می‌دهد که بنیادی‌تر از آنی هستند که حتی با صرف مبالغ نجومی قابل رفع و رجوع باشند.

توفیق تصادفی قبول شدن در رشته‌ی کامپیوتر و تحصیل در آن یکی از اتفاقاتی بود که در تعدیل این طرز تفکر من نقش داشت، چرا که پایه‌های رشته‌ای را که در آن تحصیل کرده‌ام یک سری مفاهیم به ظاهر بدیهی و ساده‌ی ریاضی و غیرریاضی (شمارش، روایت مجدد فرایندهای ساده با زبان کد [برنامه‌نویسی] و ...) تشکیل می‌دهد.

آشنایی با اینترنت و وبگردی کمک دیگری به تضعیف این طرز تفکر در من بوده: جایی که می‌بینی برای ساده‌ترین و بدیهی‌ترین کارها و رفتارها دستورالعمل ارائه می‌شود و انبوهی از متخصصانی که روزانه در این شبکه‌ی عظیم به تولید و انتشار محتوا مشغولند، در واقع دارند خیلی از پاسخهای ساده و خام ذهنیشان را به پرسشهای شخصی خودشان سازماندهی و مستند می‌کنند و از جانب دیگر انبوه مخاطبان این عرضه‌کنندگان محتوا به طور مدام اما به صورت غیرسازماندهی شده مشغول مشارکت در تکمیل این مستندات و تبدیل آنها به اجزایی از پایگاه داده‌های عظیم دانش بشری هستند. روندی که شاید به روزی منتهی شود که یافتن پرسشی هر چند انتزاعی که در این پایگاه داده‌ها پاسخی برای آن یافت نشود کاری مشکل باشد (می‌دانم! به شکل فجیعی خیالبافی کردم ;) و البته ساده‌لوحانه یک بی‌نهایت بدیهی را محدود و تمام شدنی پنداشته‌ام!).

مرادم از طرح این ادعا بررسی میزان درستی این قضیه در جامعه‌ی افرادی است که وبلاگ دارند. وبلاگ رسانه‌ی جدیدی است که می‌تواند در سرند کردن وقایع روز و همچنین دغدغه‌های جامعه و عرضه سریع آنها به مخاطب بسیار مؤثر و کارا باشد. بسیاری از ما مشتری سایتهای خبری و اطلاع‌رسانی با آن رویکردهای خاص و جهتگیریهای سیاسیشان نیستیم و این وبلاگها هستند که عنوانهای توجه‌برانگیز آنها را به همراه دیدگاههای شخصی و با زبانی قابل تحمل‌تر به ما می‌رسانند. این کارکرد وبلاگ در کنار دیگر ویژگیهای آن، آن را برای ما تبدیل به رسانه‌ای جالب و جذاب نموده است. بسیاری از کسانی که دسترسی اینترنت با فرکانس بالا دارند پس از مدتی متناسب با علایق خود مشتری تعدادی از وبلاگهای خاص می‌شوند.

با این مقدمه به سراغ این پرسش می‌روم که عادت وبلاگنویسی چقدر بر عادت وبلاگخوانی تأثیر می‌گذارد؟ به زبان دیگر یک وبلاگخوان عادی وقتی تبدیل به یک وبلاگنویس می‌شود چقدر عادت وبلاگخوانیش دستخوش تحول می‌شود؟ و یک سؤال دیگر این که آیا همچون قضیه‌ای که در پاراگراف اول مطرح کردم می‌توان معتقد به این بود که بیشتر مشتریان وبلاگها آنهایی هستند که خودشان وبلاگ می‌نویسند؟

در مورد خودم: من پیش از آغاز وبلاگنویسی وبلاگ زیاد می‌خواندم و الان هم همان روند را ادامه می‌دهم، با این حال نمی‌توانم مطمئن باشم که رو آوردن به این فعالیت باعث قوت گرفتن بیش از حد عادت وبلاگخوانی من نشده است (هر چند خودم چنین حسی ندارم). اما آیا وبلاگخوان بودن من باعث وبلاگنویس شدن من شد؟ تا حدودی حداقل تا آنجا که مربوط به اولین وبلاگم می‌شود که به نوعی وبلاگی با انگیزه‌های تجاری است فکر نمی‌کنم پاسخ منفی به این سؤال خیلی پاسخ نادرستی باشد، اما در مورد اینجا، ...، نمی‌دانم، شاید پاسخ مثبت باشد هر چند دوست ندارم اینطوری باشد و با پاسخ مثبت به آن خیلی موافق نیستم!

اما جدیداً من به این «من» علاقه ویژه‌ای پیدا کرده‌ام: حس «بودن» به آدم می‌دهد این «من»، حس «بیشتر بودن»، حس بی‌نیازی، حس استقلال، حس این که لازم نیست از آنچه هستی خجالت بکشی یا سعی کنی «فلانی» بشوی یا کاش «فلانی» بودی. حس این که لازم نیست برای آن که حق داشته باشی یا درست بگویی باید حتماً جزئی از یک «ما» باشی. می‌دانید «من» آدم را از قوم و قبیله و ملت و امت بی‌نیاز می‌کند و به او حق می‌دهد بدون آن که «عددی» باشد فقط به اتکای بودن خود باشد و حق داشته باشد.

شاید برای همین باشد که این روزها سعی می‌کنم همه جا اگر کاری می‌کنم و اثری باقی می‌گذارم، این «من» را حتی اگر زاید به نظر برسد به یک صورتی به نتیجه آن کار الصاق کنم. فکر می‌کنم این کمک می‌کند که «من» ِ من، «من»ی بزرگتر باشد، بیشتر دیده شود و ندیده گرفته شدنش سخت‌تر باشد.

فعالیتهایی که تا کنون در جهت حل این معضل صورت پذیرفته اغلب شخصی بوده و در قالب توصیه‌های وبنویسان به خوانندگانشان ارائه گردیده است. برای نمونه این یکی را ببینید. به نظر می‌رسد ظهور یک تشکل دموکراتیک، خودجوش و فعال از میان همانانی که تا کنون یابنده راه‌حلهای مشکلات ابتدایی زبان با استاندارد بین‌المللی یونیکد و ارائه‌دهنده ابزارهای لازم جهت بومی‌سازی بسته‌های نرم‌افزاری مدیریت محتوی بوده‌اند و همچنین همانانی که تولیدکننده یا عرضه‌کننده محتوای فارسی بر روی وب بوده و هستند راه‌حل نهایی این معضلات باشد. این تشکل باید دموکراتیک اداره شود از آن جهت که راه‌حلهای شخصی و یک جانبه حتی اگر از سوی افراد نخبه و با استعداد انکارناپذیر ارائه گردد معمولاً مقاومت‌برانگیز است، لذا لازم است در اخذ تصمیمات مهم برای استانداردسازی زبان وبنویسی پس از ارائه راهکارهای مختلف و مزایا و معایب هر یک رأی‌گیری به عمل آید و راهکار برگزیده اکثریت به عنوان راهکار استاندارد معرفی شود.

این تشکل لازم است مستندات تصمیمات خود و همچنین ابزارهای لازم جهت اطمینان از رعایت استانداردها را در قالب یک سایت اینترنتی در اختیار جامعه وبنویسان قرار دهد. ابزارهای مورد نیاز باید توانایی بازخوانی متون سایتهای اینترنتی و بررسی میزان تطبیق آن را با استانداردهای مورد قبول تشکل داشته باشد. ابزارهای ارائه شده از سوی کنسرسیوم وب می‌تواند سرمشق تولیدکنندگان این ابزارها باشد. در ضمن باید کاربران تشویق شوند با در دید گذاشتن نمادهای این تشکل در سایتهای خود (باز همانند آنچه درباره کنسرسیوم وب صورت پذیرفته) دیگر وبنویسان را با این استانداردها و لزوم رعایت آنها آشنا سازند.

آینده زبان وبنویسی ما با شکلگیری چنین تشکلی به جای آن که توسط شرکتهای خارجی تولیدکننده نرم‌افزار تعیین گردد می‌تواند در دست خود ما باشد.

این روزها این نوع رفتار قومیت پرستانه را در وبگردیهایم بیشتر بین ترکها می‌بینم. دقت کنید توجیهات و فلسفه‌چینیهای این یکی را. البته آبشخور بیشتر آنچه اینها می‌گویند تراوشات ذهنی قومیت پرستهای افراطی ترکیه است که پیشنیه خود را به سومریان (و نه اقوام ساکن جنوب روسیه) می‌رسانند و در همه جهات سعی در سرقت ریشه‌های تاریخی ملل دیگر و انتساب آنها به قوم خود دارند. نوع این نفی تاریخ واقعی و اتکا بر تاریخ جعلی می‌تواند از یک دیدگاه نمایانگر اظهار ندامت نسل امروزی از کرده‌های نسل پیشین قلمداد شود، حال آن که شجاعت و سلحشوری این پدران نفی شده شایسته افتخار و تمجید فرزندان آنهاست. جالب است بدانید که سرقت شخصیتها محدود به دانشمندان و شاعران ایرانی چون ابن سینا، ابوریحان بیرونی، مولوی و نظامی گنجوی نمی‌شود و یکی از وزرای سابق دولت ترکیه در مجمعی ادعا کرده حضرت محمد (ص) نیز ترک بوده است!

دختر ایل بیگی : این از آن شعرهای قشنگ و عامی مسلک با لهجه اراکی است، اما کاش چیزی از آن حذف نمیشد

پدرم به سفارش همین ضرب المثل عادت دارد وقتی توی کوچه‌ها راه می‌رود اگر پیچی، مهره‌ای یا هر چیز ریزی سر راهش ببیند برمی‌دارد می‌گذارد جیبش و می‌آورد خانه! این شده که ما در خانه چهار پنج قوطی از این جور آت و آشغالها داریم و هر دفعه قصد سوئی به جانشان می‌کنیم به ضرب مثل کله می‌شویم!

الغرض! علت نقل این روایت آن بود که بگوییم حالا حکایت ماست! از دست دادن یادگاریهایی از دوران دانشجویی که دوستشان داشتم (مثل یک ویرایشگر متن گرافیکی مبتنی بر داس و چند پروژه درسی دیگر) باعث شده دچار وسواس شدیدی بشوم و تقریباً هر آت و آشغالی را که روی کامپیوتر تولید می‌کنم یا روی اینترنت به هر نشانیی که برمی‌خورم و حس می‌کنم روزی ممکن است به کارم بیاید یک جا نگه می‌دارم. این شده که مثلاً اگر داشته‌ام روی یک طرح گرافیکی کار می‌کرده‌ام چون عادت دارم معمولاً هر جا تصمیم جدیدی می‌گیرم یا به مرحله جدیدی از کار می‌رسم، یک کپی جداگانه از کار تا آن لحظه را نگه می‌دارم، گاهی حجم این فایلهای میانی باورنکردنی شده. چون گاهی هم نتیجه این وسواسها به کار آمده و به دردم خورده‌اند فکر می‌کنم با توجه به آن که نگهداری این آت و آشغالها هزینه آنچنانی ندارد ادامه این روند ضرری ندارد که هیچ، فایده هم دارد.

بحث اصلیم اینجا چیز دیگریست. چه شما وسواسهایی شبیه من داشته باشید چه نداشته باشید، اگر روزانه چند ساعت را پای کامپیوتر بنشینید به مرور زمان داشته‌هایی برای نگه داشتن و بعداً دوباره پیدا کردن و مراجعه کردن خواهید داشت و برای بازیابی احتمالاً مثل من به این واقعیت رسیده‌اید که جستجوی نام فایلها همه جا راهکار کارامدی نیست. در خیلی از موارد نامها را به یاد نمی‌آوریم یا آنچه ما در ذهن داریم با نام واقعی متفاوت است. روش جدیدی که اخیراً دارد جهانشمول می‌شود برچسب گذاری آیتمهاست، از نشانیهای اینترنتی و عکسها شروع شده (حدس می‌زنم البته!) و دارد به همه چیز حتی خود آدمها سرایت می‌کند.

یکی از دلایل موفقیت شیوه برچسبگذاری این است که شخصی و سلیقه‌ای است. مثلاً چون من در محتویات این نشانی اینترنتی اسم شهر محل زندگیم را دیده‌ام آن را با نام شهر محل زندگیم برچسب می‌زنم. حالا به احتمال قوی برای بسیاری دیگر ممکن است این نشانی از جنبه‌های دیگر اهمیت پیدا کند: جنبه‌های ادبیاتی، تاریخی، سیاسی و مانند آن. اما من هر دفعه این نشانی را بخواهم دوباره پیدا کنم به احتمال قوی با اسم شهر محل زندگیم به آن می‌رسم.

اما اینجا یک مشکل دیگر هم وجود دارد: حداقل برای من وجود دارد و آن این است که برچسبگذاری مؤثر به منظور بازیابی آیتمها بیشتر به این بستگی دارد که من چقدر از خودم شناخت داشته باشم و چقدر یادم باشد که برای چه چیزی دارم برچسب می‌زنم. در واقع خیلی از برچسبگذاریها -برای من به شخصه- مثل این بوده که نشانیی را به من بدهند و از من بخواهند موضوعات آن را بگویم! من فکر می‌کنم در زمان برچسبگذاری پیش از آن که سعی کنیم آیتمها را از دید موضوعی دسته‌بندی کنیم باید سعی کنیم به این فکر کنیم که «اگر فردا من خواستم این آیتم را دوباره پیدا کنم احتمالاً چه برچسبی را جستجو خواهم کرد؟» این مسأله باعث می‌شود تا از این روش و از این ابزار استفاده مؤثرتری بکنیم و مجبور نباشیم هر چند وقت یک بار برای حذف زوائد برچسبها و سازماندهی مجدد آنها وقت تلف کنیم.