گزیر

درباره من:

• 
• مرا بیشتر بشناسید!

آخرین نظردهندگان:

• رسول درباره وبلاگی که در وبلاگهای دیگران نوشته می شود!
• mahtab درباره پرطرفدارترین وبلاگهای دنیا
• ما درباره از ماست که بر ماست
• یاسین مجیدی فرد درباره دایناسورهای پارک ژوراسیک
• کیان درباره کشتم شپش شپش کش شش پا را!

مشترک شوید:

ایمیل خود را در جعبه زیر وارد کنید و دکمه اشتراک را بزنید.

جستجو:

سیستم عامل ملی

با این طرح فارسی‌سازی یا بومی‌سازی لینوکس و نرم‌افزارهای کدباز مبتنی بر آن از پایه و اساس مشکل دارم! فکر می‌کنم این طرح، طرح اشتباهی بوده و نباید انجام می‌شده، لااقل این طوری نباید انجام می‌شده (به عنوان توضیح بد نیست تأکید کنم که من حداقل در این نوشته مشکلی با فاز پیاده‌سازی نرم‌افزاری این طرح ندارم). اگر بانیان این طرح واقعاً در اجرای آن و نهادینه کردن آن در سازمانهای دولتی جدی باشند به لحاظ اشتباهات بنیادی هزینه‌های هنگفتی را به صورت هزینه‌ی مجدد بر دوش بیت‌المال خواهند گذاشت، به گونه‌ای که هزینه‌های بیهوده و پولهای به هدر رفته در این طرح شاید اگر توسط یک ناظر بی‌طرف مورد محاسبه قرار بگیرد بیشتر از مبلغی باشد که به قول آقایان در صورت پیوستن ایران به سازمان تجارت جهانی -بدون اتکا بر سیستم عامل و نرم‌افزارهای ملی- در قالب خرید نرم‌افزار از کشور خارج می‌شود (البته احتمالاً آقایان ترجیح می‌دهند این پول دور ریخته شود تا از کشور حتی به صورت ضروری و مفید خارج شود ، هر چند بعید است حتی اجرای جدی این طرح هم مانع از خروج سرمایه از کشور به آن صورتی آقایان قصد دارند از آن ممانعت کنند بشود).

طرح بومی‌سازی لینوکس همزمان با دوره‌ی اوج نهادینه شدن فرایند اتوماسیون ادرای در سازمانهای دولتی ارائه و اجرا شده. در این دوره تعداد زیادی از سازمانهای دولتی مجموعه‌ی بزرگ و متنوعی از نرم‌افزارها را خریداری کردند و سفارش دادند. فکر نمی‌کنم آمار قابل اعتمادی در این زمینه در کشور موجود باشد ولی تصور نمی‌کنم درصد قابل توجهی از این نرم‌افزارها مبتنی بر سکوهای غیرویندوزی و به ویژه بازمتن باشند (درصدی از این نرم‌افزارها مبتنی بر وب هستند و از این رو به صورت اسمی تنها نیاز به امکانات طرف سرور دارند. اما حتی در میان این گروه هم مجموعه‌ی بزرگی مبتنی بر امکانات سرورهای ویندوز هستند [ASP، ASP.NET، Microsoft SQL Server, ...] و البته این دسته به همراه دسته‌ی دیگری که با تکیه بر امکانات سرورهای غیرویندوزی تهیه شده‌اند اغلب نیاز به بازبینی مجدد طراحی رابطهای طرف کاربر دارند چون با مرورگرهای بازمتن سازگاری ندارند. از طرف دیگر حتی بخش قابل توجهی از آن دسته را که مبتنی بر سرورهای ویندوزی نیستند نرم‌افزارهایی تشکیل می‌دهند که مبتنی بر سکوهای Oracle و J2EE هستند که جدا از بازمتن نبودن جزء سکوهای گرانی محسوب می‌شوند که خرید آنها استراتژی جلوگیری از خروج سرمایه به ازای نرم‌افزار را برای بسیاری از سازمانهای دولتی بدل به یک شوخی تلخ و نماد طرحهای شکست خورده‌ی مجموعه‌ی مدیریتی فناوری اطلاعات کشور خواهد نمود). از طرف دیگر فعالیتهای دولت برای بالا بردن قابلیتهای کارمندان در زمینه‌ی فناوری اطلاعات که در قالب آموزشهای ICDL انجام شده و می‌شود به طور خاص مجموعه نرم‌افزارهایی را پوشش می‌دهد که در صورت عزم جدی دولت برای نهادینه کردن طرح سیستم عامل ملی می‌بایست از ادارات دولتی جمع‌آوری شوند. هر چند کپی‌های بازمتن این نرم‌افزارها تقریباً همان رابط کاربری را ارائه می‌کنند ولی این امر مطمئناً توجیهی بر عدم نیاز به آموزش مجدد کارکنان نخواهد بود و این باعث صرف هزینه‌های مجدد دیگری می‌شود که البته در برابر هزینه‌های مجدد نوع اول ناچیز خواهد بود.

اگر قرار بوده این طرح واقعاً و به صورت جدی بیاید و در تمام ادارات و سازمانهای دولتی نهادینه شود به نظرم باید ترتیبی داده می‌شد که پیش از آغاز کار بر روی بومی‌سازی لینوکس و نرم‌افزارهای مرتبط امکان سفارش یا خرید هر گونه نرم‌افزار مبتنی بر سیستم عاملی غیرلینوکس یا سکوهای هزینه‌بر از سازمانهای دولتی به صورت جدی سلب می‌شد تا این سازمانها مجبور باشند از مجریان طرحهایشان بخواهند نرم‌افزارهای سفارشی را مطابق با استانداردهای سکوهای بازمتن ارائه دهند. حتی می‌شد این فاز را بهتر اجرا کرد و سازمانهای دولتی را مکلف نمود مجموعه نرم‌افزارهای موجود خود را تا مهلت تعیین شده با استانداردهای تعیین شده سازگار نمایند. مطمئناً نبود یک رابط بومی برای لینوکس نمی‌توانست مانعی جدی در این راه باشد چرا که خانواده‌ی ویندوز هم اغلب با رابط غیربومی در سازمانها استفاده می‌شده و می‌شود و همان کاربرانی که به هر طریقی روش کار با سیستمهای مبتنی بر ویندوز را آموخته بودند در برخورد با سیستمهای غیرویندوزی نیز گیرم با مشکلات احتمالی ِ بیشتر، به مرور زمان، گلیمشان را از آب بیرون می‌کشیدند.

مسأله‌ی مهم دیگری که البته احتمالاً منحصر به ایران نیست آن است که لینوکس حداقل در شرایط فعلی بعید است بتواند راهی به درون خانه‌های کاربران غیرمتخصص پیدا کند. کاربرانی که کامپیوترهایشان برای بازی، سرگرمی یا حداکثر وبگردی آسان خریداری شده و بعید است تحمل آن را داشته باشند که کامپیوترهای گرانقیمتشان از اجرای فلان بازی جدید وسوسه‌برانگیز موجود در بازار یا بهمان نرم‌افزار تحت ویندوزی که همه از آن تعریف می‌کنند عاجز باشد (به عنوان توضیح بد نیست عنوان کنم که راهکارهای مبتنی بر شبیه‌سازی محیط ویندوز که در قالب نرم‌افزار Wine ارائه می‌شود تا آنجایی که من با تکیه بر تجربه‌های گذشته‌ام اطلاع دارم نیاز به وجود یک سیستم کامل نصب شده‌ی ویندوز در کنار سیستم لینوکس یا حداقل دسترسی به کتابخانه‌های پویای مورد نیاز -که رایگان نیستند- دارند و در شکل جدیدتر آن در قالب سیستم عامل لین اسپایر نیز همانند ویندوز به صورت غیر رایگان ارائه می‌شوند). از این رو برای کارمندان اداراتی که احتمالاً سکوی مورد استفاده در محل کارشان سیستم عامل و نرم‌افزارهای ملی خواهد بود نوعی دوگانگی به وجود خواهد آمد. احتمالاً این دسته از کاربران حتی در صورت تسلط بر سیستم مورد استفاده در محل کارشان از رفع مشکلات کامپیوتر خانگیشان عاجز خواهند بود و این عجز می‌تواند نوعی عدم علاقه به سکوهای بازمتن تحمیلی را به وجود آورد و مانع دیگری برای نفوذ این سیستمها به خانه‌ها تلقی گردد (خانه‌هایی که حریم خصوصی افراد تلقی خواهند شد و کسی اجازه نخواهد داشت تحقیق کند و ببیند نرم‌افزارهای نصب شده بر روی کامپیوترهای موجود در آن حریم به صورت قانونی خریداری شده‌اند یا نه و این مطمئناً امکان استفاده از نرم‌افزارهای بدون مجوز را در خانه آسان‌تر از آنی خواهد کرد که گرانی نرم‌افزار مانعی در جهت حضور آن در خانه‌ها باشد).

طرحهای نادرست و هزینه‌های کلانِ اغلب بدون حساب و کتاب موجبات هدر رفتن سرمایه‌های ملی را در قالب طرحهایی که بیشتر زاییده‌ی هوسهای زودگذر و آرزوهای دور و دراز مسئولین غیرمتخصص هستند فراهم آورده. مطمئناً بسیاری از آن آقایان ِ طراح برای پولی که از جیب خودشان نمی‌رود دل نخواهند سوزاند و بعید نیست دستاوردهای طرحهای اجرا شده را بعد از آن متوجه شدند نهادینه شدنشان به سختی امکانپذیر است کاملاً کنار بگذارند یا به گونه‌ای غیرمسئولانه‌تر با صرف هزینه‌های کلان دیگر سعی در برطرف نمودن مشکلاتی نمایند که مرور زمان نشان می‌دهد که بنیادی‌تر از آنی هستند که حتی با صرف مبالغ نجومی قابل رفع و رجوع باشند.